Avondwake en Uitvaart

Kerkelijke uitvaart in Laarbeek

Aanmelden

Kerkelijke uitvaarten in de parochie Zalige pater Eustachius van Lieshout worden door pastoor Verbraeken aangenomen. De pastoor is daarvoor te bereiken op nummer 0492 461216.

Afspraken maken

Gewoonlijk wordt door de uitvaartondernemer contact gelegd met de parochie, om tijd en plaats van de uitvaart af te spreken.
In onze parochie is het mogelijk om een uitvaart af te spreken op de volgende tijd
– Om 10.30 uur in de ochtend;
– Om 13.30 in de middag.
Als er een avondwake gewenst is neemt de werkgroep avondwake contact op met de familie.
Waar kan de uitvaart plaatsvinden?
Parochianen van de parochie zalige pater Eustachius van Lieshout kunnen een kerkelijke uitvaart vragen in de parochiekerk van Aarle-Rixtel, Beek en Donk, Lieshout en Mariahout:
O.L. Vrouw Presentatie, Dorpsstraat 5, 5735 EA Aarle-Rixtel
H.Michaëlkerk, (Beek) Kerkstraat 1, 5741 GK Beek en Donk
St. Servatius, Burgemeester van den Heuvelstraat 1, 5737 BN Lieshout
O.L. Vrouw van Lourdes, Mariastraat 27, 5738 AH Mariahout.

WAAROM EEN AVONDWAKE?

Als een geliefd iemand sterft is dat een ingrijpende gebeurtenis.
Veel gevoelens maken zich van je meester, verdriet, pijn, machteloosheid, onbegrip, woede soms.
Langzaam dringt het tot je door, dat onze dierbare er niet meer is, dat we zonder hem of haar verder moeten.
Om deze gevoelens te verwerken is het nodig om op een goede wijze afscheid te nemen van onze dierbare overledene.
Wij kunnen daarvoor gebruik maken van de mogelijkheden die onze kerk biedt voor een afscheidsdienst. Gebruikelijk is een uitvaartdienst voor de begrafenis of crematie.
Daarnaast is het al vele jaren mogelijk om een avondwake te houden.

WANNEER IS DE AVONDWAKE?

De avondwake is als regel op de avond voor de begrafenis of crematie. Als de begrafenis of crematie op maandag plaats vindt is de avondwake op zaterdag.

WAT IS EEN AVONDWAKE?

Een avondwake is een viering in de kerk, waarin wordt gebeden en gezongen, wordt geluisterd naar woorden, woorden uit de bijbel of andere teksten, woorden van onszelf. Maar altijd woorden die op de een of andere manier troost en bemoediging kunnen geven.
In de avondwake willen we stilstaan bij het leven en de dood van uw dierbare, willen we stil zijn om te gedenken, willen we proberen troost en bemoediging te geven.
In een avondwake is uitgebreid gelegenheid voor familie en vrienden om daadwerkelijk mee te doen, door kaarsen aan te steken, bloemen bij het kruis te zetten, de naam van de overledene in te schrijven, door teksten te lezen of muziek te maken.Voor een goede rouwverwerking is dit meedoen erg belangrijk. Maar dit hoeft natuurlijk niet, in overleg zijn er vele mogelijkheden daar invulling aan te geven.

WIE VERZORGEN DE AVONDWAKE?

De avondwake wordt verzorgd door twee leden van de avondwakegroep van de parochie. Wij zijn mensen zoals u, geen pastores of religieuzen, gewoon parochianen, als vrijwilligers verbonden aan de parochie. Wij willen op deze manier uiting geven aan ons meeleven met het overlijden van uw dierbare.Indien u besluit om een avondwake voor uw dierbare overledene te houden, dan wordt u bezocht door twee leden van onze groep die de avondwake zullen verzorgen. Samen met u zullen wij de viering samenstellen.

IS EEN AVONDWAKE VERPLICHT?

U bent nooit verplicht tot een avondwake. U beslist zelf of een avondwake u aanspreekt, of u met de gedachten en gevoelens, zoals hier uitgesproken, mee kan gaan.
Ook als u wel een uitvaartdienst in de kerk wilt, is er geen verplichting tot een avondwake.

AVONDWAKE EN UITVAART IN DE PAROCHIEKERKEN VAN AARLE-RIXTEL, BEEK EN DONK, LIESHOUT EN MARIAHOUT

Wanneer we iemand verliezen die ons dierbaar is, lijkt het soms alsof de tijd even stilstaat. Familie en vrienden komen bij elkaar. Samen probeer je op een waardige manier afscheid te nemen van degene die je is ontvallen. Samen bereid je de uitvaart voor. Misschien is dat een viering in de kerk of een plechtigheid in het crematorium. Er zijn veel keuzes te maken en er zijn vele manieren waarop je afscheid kunt nemen.

Aanvullend op de uitvaartplechtigheid kun je ervoor kiezen de avond van tevoren een avondwake te houden. Dat is een korte afscheidsdienst, meestal in de kerk. Het is een ander soort gelegenheid dan de uitvaartplechtigheid. Het is een samenkomst die in het teken staat van waken, waken bij de overledene als voorbereiding op de uitvaart, op het afscheid. Er wordt dan gebeden voor de overledene en voor de familie die achterblijft. Ook wordt er gezongen en stilgestaan bij het leven van de overledene. De aanwezigheid van veel vrienden en bekenden kan de nabestaanden mentaal voorbereiden op de uitvaart. Na de avondwake is er soms ook gelegenheid tot condoleren.

Vaak vinden mensen het prettig zo’n avondwake te houden. Het biedt mensen die overdag moeten werken toch de kans afscheid te nemen en hun steun te betuigen. Ook is het fijn om als familie de avond tevoren nog bij elkaar te zijn om te waken en te bidden bij je dierbare. Binnen onze parochie hebben we betrokken en bekwame vrijwilligers die deze diensten met veel liefde leiden, in overleg met de familie.
Het is echter niet de bedoeling dat het houden van een avondwake gevoeld wordt als een verplichting. Het is een mogelijkheid die moet passen bij de manier van afscheid nemen die u als familie voor ogen had. U kunt er natuurlijk voor kiezen geen avondwake te houden.

In onze kerken is dan ook de afspraak dat er géén afzonderlijke avondwakes worden gehouden. Zoals gezegd: een avondwake is een voorbereiding op de uitvaart.
Is er géén uitvaartdienst in de kerk dan is ook een voorbereiding niet toepasselijk.

Uitvaart

De meeste mensen op deze wereld geloven in leven na de dood; daar is niets christelijks aan. En de meeste mensen geloven ook maar al te graag in de hemel; ook daar is niets christelijks aan. Waarin het christelijk geloof zich onderscheidt is echter juist in haar beleving van de dood: ons geloof beleeft de dood in het teken van Pasen. En Pasen gaat niet alleen over het hemelse leven, maar benadrukt juist ook de onontkoombare werkelijkheid van het sterven. Zozeer zelfs dat volgens  ons geloof God zelf de dood is ingegaan. Het is deze werkelijkheid van de dood die wij moeten aangaan. De dood aangaan, dat is meer dan doodgaan, dat is je eigen sterfelijkheid durven aanvaarden.

De viering van de uitvaart

Het grondmodel van de uitvaart tekent de weg van de overledene, en kent daarom verschillende fasen: zij wordt gevierd op drie plaatsen met daartussen twee processies.

I. In het huis van de overledene. Nadat er gebeden is toen de mens in zijn bed stierf, en nadat er gebeden is toen het lichaam in de kist werd gelegd, begint de uitvaartliturgie daar waar de overledene zijn gang naar het graf begint: in het huis of in het ziekenhuis. Daar wordt het lichaam ter herinnering aan het doopsel met wijwater besprenkeld, wordt een psalm gelezen en wordt gebeden. Vervolgens wordt het lichaam naar de kerk gebracht.

II In de kerk. De overledene wordt zo in de kerk geplaatst, dat het herinnert aan zijn plaats in de liturgie: de overleden gelovige heeft het gezicht gericht naar het altaar, een overleden priester heeft het gezicht naar het volk gericht. Dan begint de liturgie, die gevierd wordt met de dode.

– De dienst van het woord. In de uitvaartliturgie gaat het om het geloof in het nieuwe leven, en niet om een afrekening van het oude. Daarom dient de homilie de verkondiging van Gods woord te zijn, en niet een lijkrede. Toch moet de verbinding van Gods woord met het leven van deze mens gelegd worden. Niet om een voorlopig oordeel te geven, maar om te laten zien dat ook deze mens door het woord van God tot leven komt.

– De eucharistie. Omdat de kerk in de uitvaart het paasmysterie viert, behoort de viering van de eucharistie wezenlijk tot haar liturgie. (N.B. de eigen teksten van de eucharistie van de uitvaart kunnen niet gekozen worden op hoogfeesten, de zondagen van advent, de zondagen van de veertigdagentijd en de zondagen van de paastijd.) Toch ontstaat om verschillende pastorale redenen de praktijk om bij de uitvaart geen eucharistie te vieren. De dienst van het woord wordt dan direct vervolgd met de laatste aanbeveling ten afscheid. Ook wanneer er een uitvaart in het paastriduum moet plaatsvinden wordt geen eucharistie gevierd, maar zal men zich aansluiten bij de overweging van het lijden en sterven en de grafrust van de Heer. Omdat echter de eucharistie eigenlijk tot de uitvaartliturgie behoort, is het goed om na de uitvaart (i.c. na het paastriduum) alsnog de dode in een eucharistieviering te gedenken.

– Laatste aanbeveling ten afscheid. Deze aanbeveling, die de uitvaartdienst besluit, heeft de betekenis van een “adieu”, een vaarwel tot God. Want hoewel wij door de dood van de naaste gescheiden worden, zijn wij voor eeuwig verbonden en zullen wij elkaar weerzien. De laatste aanbeveling begint met gebed; vervolgens wordt het lichaam met wijwater besprenkeld en bewierookt; ten slotte wordt, na een gebed, het lichaam onder gezang weggedragen. Bij de laatste aanbeveling mag een lijkrede worden uitgesproken; ook hier gaat het er niet om een voorlopig oordeel te vellen, maar om te laten zien wie wij aan God teruggeven en wat wij aan de aarde teruggeven.

III. Bij het graf. De uitvaartliturgie eindigt bij de graflegging. Daar wordt het lichaam aan de aarde toevertrouwd, de mens aan God. Ook omdat veel mensen nu pas tot het besef komen dat de naaste werkelijk dood is, is het goed dat zij de graflegging meemaken.

Voor wie kan er een uitvaart plaatsvinden?

Een kerkelijke uitvaart in de Kerken is mogelijk voor parochianen. Mensen zijn parochiaan als ze wonen in het gebied van de parochie. Het gebied wat tot onze parochie hoort is hetzelfde gebied als de gemeente Laarbeek.
Sommige mensen wonen buiten de parochiegrenzen, maar hebben een sterke actuele band met de parochie, als ze bijvoorbeeld actief zijn in een kerkkoor of werkgroep, of meedoen met de kerkbijdrage. Als mensen daarbij ook ingeschreven staan in de parochiële ledenadministratie, kunnen zij ook rekenen op de dienstverlening van de parochie in geval van een overlijden en uitvaart.
In alle andere gevallen verwijst de parochie de familie altijd terug naar de eigen parochie waar de overledene heeft gewoond. Ook als er vanuit een ver verleden banden waren met bijvoorbeeld de Michaëlkerk, kan de parochie geen uitvaart verzorgen voor allen die er eens gedoopt zijn, als er geen actuele verbondenheid meer bestaat en mensen reeds langere tijd elders zijn gaan wonen.
Hoe wordt de uitvaart gevierd?
De meeste parochianen kiezen voor een uitvaart mét Eucharistieviering. Natuurlijk is dat de mooiste vorm om een uitvaart te vieren – als tenminste de nabestaanden zich daar bij thuisvoelen. Vaak komt een Eucharistieviering goed tot zijn recht als de nabestaanden ook een zekere kerkbetrokkenheid hebben. De Eucharistie wordt pas mooi gevierd als degenen die met de priester vieren, ook meedoen met de gebeden. Een ‘one-man-show’ van de pastoor doet geen recht aan een waardige Eucharistieviering.
Een goed alternatief is in dat geval een dienst van Woord en Gebed. Daarin wordt dan geen communie uitgereikt, maar als de nabestaanden dit eigenlijk ook niet (meer) gewoon zijn, is het ontvangen van de communie sowieso niet zo gepast.
N.B. Op Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag wordt een uitvaart altijd gevierd met een dienst van Woord en Gebed.

Muziek

In principe wordt elke uitvaart gevierd met de aanwezigheid van een koor en organist.
Indien de overledene of de familie betrokken is bij een eigen koor of muziekgezelschap, en er derhalve een eigen muzikale invulling wordt gewenst, is het raadzaam daarover tijdig overleg te hebben met de pastoor.
Het is mogelijk passende muziek ten gehore te brengen tijdens een uitvaart, al dan niet samen met het parochiekoor of de organist.
Het gaat daarbij altijd om levende muziek die past bij het karakter van een kerkelijke viering.

Eigen persoonlijke accenten

Een kerkelijke uitvaart is een kerkdienst, waarbij Jezus Christus wordt gevierd als de Levende. Het leven en sterven van de overledene staat daar natuurlijk niet los van. Een kerkelijke uitvaart is echter veel méér dan een persoonlijke afscheidsdienst. Het is soms gepast dat familieleden of betrokkenen tijdens de viering een persoonlijke herinnering (In Memoriam) aan de overledene laten klinken. Over het algemeen is de persoonlijke inbreng in een uitvaart mogelijk op de volgende momenten:

  •  binnendragen en/of begeleiden van de overledene tijdens het intredelied;
  •  het plaatsen van een foto of symbool op of bij de kist;
  •  het leggen van bloemen of tekeningen (voornamelijk door kinderen);
  •  het ophangen van een kruisje ter nagedachtenis;
  •  het ontsteken van de kaarsen rond het lichaam van de overledene;
  •  het verzorgen van een eerste lezing en/of de voorbede;
  •  het uitgeleide doen van de overledene, en het dragen van bloemen.
  •  Een “In Memoriam” (ter nagedachtenis) uitspreken aan het begin van de viering
  •  Het voordragen van een (persoonlijk) gedicht, aan het einde van de viering.

De eigen inbreng door familie of betrokkenen is een mogelijkheid, geen verplichting. De familie heeft ook altijd de vrijheid om aan de viering deel te nemen zonder daarbij zelf iets in te brengen. Een middenweg tussen de uitersten is ook mogelijk.
De parochie heeft in de kerk in ieder geval een boekje waarin de hele viering te volgen is. Het maken van een eigen boekje is eventueel ook mogelijk, maar slechts in overleg met de pastoor.

Andere punten van aandacht

  • – Gedachtenisprentjes worden altijd opgesteld door de familie en via de uitvaartondernemer gedrukt en verspreid.
  • – Vragen omtrent bloemen, het dragen of begeleiden van de overledene, of zaken als parkeren, worden door de uitvaartondernemer geregeld.
  • – Financiële zaken worden door de beheerder van de begraafplaats met de uitvaartondernemer geregeld. De familie hoeft vooraf niets te regelen of te betalen.

BEGRAVEN OF CREMEREN NA DE UITVAART

Begraven

Gewoonlijk gaat de dienstdoende priester mee naar de begraafplaats.

  • Op de begraafplaats is, in overleg met de uitvaartondernemer, de mogelijkheid om een absoute (gebed en zegen) te houden op de daarvoor aangewezen plekken.
  • Op de begraafplaatsen kan men ook bij het graf zelf de laatste plechtigheden voltrekken. Dan komen we niet op de absouteplaats. Op blz. 13 wordt onder het kopje “mogelijkheden voor op de begraafplaats” gesproken over de “begrafenisstoet in processie naar het graf”. Deze begrafenisstoet gaat bij ons in principe naar de absouteplaats.

Cremeren

Als de familie kiest voor een crematie aansluitend aan de kerkelijke uitvaart, gaat de dienstdoende priester daar niet mee naar toe.
Op de beide begraafplaatsen bestaat de mogelijkheid om na een crematie de as te verstrooien, of de urn bij te zetten in een graf of urnenmuur of in een nieuw te vestigen urnengraf. Informatie hierover bij de beheerder van de Begraafplaatsen.
Meer informatie:

Internet: www.athanasius.nl/kerkelijke-uitvaart

Brochure van het bisdom ’s-Hertogenbosch over kerkelijke uitvaarten en de regels waaraan onze parochie zich dient te houden is verkrijgbaar op het parochie secretariaat.

Contact met de parochie

Het nummer 0492 461216 voor spoedgevallen is niet bedoeld om afspraken te maken over de invulling van de viering.